Celbiologie der dieren

EGF,IGF,PDGF,FGF,TGFbeta

ser/thr zijn TGFbeta receptoren, alle andere zijn tyr kinase.

ErbB1 receptor

deze receptor kan een dimeer met een ErbB1 receptor vormen, zonder een groei factor te binden.

Geen dimerisatie, deze 2 receptoren hebben allebei positieve doemeinen daarom stoten ze elkaar af.

weinig GF - heterodimeren (ErbB2/ErbB1)
veel GF - homodimeren ( ErbB1/ErbB1)

ze hebben een defect in tyr kinase domain.

Ze kunnen zelf geen dimeren vormen maar wel heterodimeren met ErbB2.

*Long tumoren
*Hoofdhaalstumoren
*glioblastomas (hersens)

voor ATP en substraat

*Iressa, Tarceva
*EGFR specifieke tyr kinase remmers.
* ze binden aan EGFR in ATP pocket.

* met name in long tumoren is dit succesvol

Herceptin blokkeert ErbB2 receptor en zorgt voor afbraak van deze receptor.

* alleen voor estrogeen ongevoelige cellen

Tamoxifen

*3 zwavel bruggen tussen 2 receptoren in de extracellulaire domain.
*zorgen voor de groei in de puberteit (geinduceerd door groeihormoon)

*6 mannoses aan de extracellulaire domain
*embryonale groeifactor
*zorgt voor de internalisatie en afbraak van andere receptoren(?).

Mannose-6-fosfaat receptor of scavenger receptor.

Insuline bindt aan IGF-1R en IGF2 bindt aan IGF-1R. IGF1 bindt aan zowel IGF2 als InsR.

twee receptoren PDGF alfa receptor en PDGF beta receptor

PDGF-AA,AB en BB

* deze heeft 5 immunoglobuline like domainen
* split tyrosine kinase.
*komt tot expressie in de mesodermale weefsel

A keten: bindt alleen PDGFR alfa
B keten: bindt zowel PDGFR alfa als beta.

zie aantekeningen.

PDGF - BB : nivea van stimulus is hoger dan bij AA. dus BB is oncogene vorm.

*mesoderm > groei
*neurale cellen > differentiatie , antiapoptose.
*endotheelcellen > angiogenese ( nieuwe bloodvaatvorming)

FGF1 - aFGF (acidic FGF )
FGF2 - bFGF (basic FGF)
FGF4 -KFGF (Kaposi FGF)
FGF7 -KgF (KErocyte GF)
1,2 geen signaal sequentie, 4,7 wel signaal sequentie.

voor de eiwit secretie.

* extracellulaire 3 immunoglobine acting domainen
*splitkinase

heparine bindende GF

Latente vorm: met een pre-pro-TGFbeta
Actieve vorm: afbraak pro sequentie.

*groeistimmulerend in de niet getransformeerde mesodermcellen.
- induceert expressie van PDFG-a en EGFR gen.
*Groeiremmend factor ( meeste cellen)
*inductie extracellulaire matrix eiwitten ( fibronectine,collageen)

1. zorgt voor de sygnalen in de cel.
2. bindt GFs ( ser / thr kinase zijn altijd actief)

* type II rec zit aan de binnenkant van TGFbeta
*STK van type II fosforyleert serine domain op type I. Deze serine domain activeert STK domain en deze zorgt voor het doorgeven van de signalen in de cel.

* deze receptor kan geen ATP meer binden.
* geen kinase activitiet
* deze receptor kan wel gefosforyleerd worden door een andere receptor.

* geen kinase domainen, om gefosforyleerd te worden.

Ja

Dominant negatief mutant is in staat om WT receptor de activiteit te remmen als het een compex is K751A/deltaC

aantal parallele paden geactiveerd en zijn allemaal essentieel om een cel tot groei te zetten.

diacylglycerol (DAG) en IP3

fosfatide zuur (PA) en base

yeah

yeah

1) Kleine G-ewitten (Ras,Rho,Rac)
2)heterotrimeren G-eiwitten ( G-protein coupled receptors).

hydrolyseert GTP tot GDP. Wekt via GAP ( GTPase activating protein).

GDP naar GTP

1. Binding van een transcriptiefactor (NTFs werken in duos)
2. Modificatie NTF (bijvoorbeeld door fosforylatie).

yeah

AP1 ( fos en jun samen) , binden aan TRE ( TPA responsive element)

Eerst moet mutatie zijn en daarna TPA geinduceerd worden.

Deze zijn G-protein gekoppelde receptoren ( serpantine receptoren). (3 transmembraan domainen).

Yeah

ATP > cAMP ( zorgt voor de upregulatie van adenylcylclase)

ligand - adrenaline

downregulatie van cAMP, daarnaast nog de opening van specifieke ionkanalen.

ligand - adenosine.

stimuleert PLCbeta, die zorgt voor de afbraak van IP2 in dag en IP3.

ligand - bradykinine.

yeah

Pol - reverse transcriptase
env - enveloop
gag- RNA bindend eiwit. Houdt RNA bij elkaar.
onc - zorgt voor oncogenen transformatie tot tumor cellen.

deze zorgen voor differentiatie en proliferatie van cellen.

1. RNA truncatie geactiveerd oncogen
2. Mutatie geactiveerd oncogen.

Yeah

1.GFs
2.Groeifactor receptoren.
3.Second messendgers
4.Nucleaire eiwitten

??

Sarc,Ras

*Src ( oncogeen gedeelte in sarcoma virus )

*Src heeft 3 domainen:
-SH3 proline rijk domain
-SH2 bindt tyrosine fosfaat
-SH1 tyrosine kinase
afhankelijk van fosfaat groep heeft eiwit andere conformatie en activitiet.

*v-src gen in virus: mist tyosine dus staat altijd aan, net als geactiveerd c-src( door een mutatie). Deze c-src is altijd actief.
*c-src is proto oncogenic tyrosine kinase

Er vinden mutaties in Ras*GTPase plaats waardoor de intrestieke GTPase niet meer werkt. Maar Ras activering Raf werkt continue want
RasGTP > Raf en RafGDP > niet tot Raf.

Deze is algemene regulator voor de celcyclus.

both on the activation of proto-oncogenes (genes that stimulate cell proliferation) and deactivation of tumor suppressor genes (genes that keep proliferation in check) are needed voor tumor.

is een tumor supressor eiwit

sv40 virus: LargeT oncogeen.
adenovirus: E1a oncogeen.
Papillomavirus E6,E7 oncogenen.

Deze oncogenen zorgen voor de wegvangen iewitten van de tumor spressor genen.

Het codeert voor p105 eiwit, algemene regulatie celcyclus.

yeah

*PTEN is een fosfatase die pip3 naar pip2 omzet.
*mutaties in PTEN betekenen geen apoptose voor de cel.
* PIP3 remt apoptose dus als er veel PTEN is die alles omzet dan is er te weinig PIP3

* RB is transcriptionele corespressor en onderdrukt E2F transcriptiefactor.
*E2F induceert MYC genen, S fase genen.

Fosforylatie van retinoblastoma door cyclin dependent kinases.

ze reguleren de celcyclus, de cellen gaan een bepaalde fase van celcyclus in ) doen ze door activering van ciclin dependent kinases (cdk).

Cycline D en Cdk4

CyclE en Cdk2

cyclA en cdk2

cyclB en cdk1.

yeah

P53*, CDKI / InK* , TGFbetaR*

*er is initiatie ( gen modificatie nodig die proces op gang zet) zoals p53 mutatie.
*geinduceerde cel groeit uit , stoffen zoals GFs en TPA beinvloeden de werking van de cel.
*progressie, add mutaties ( omdat tijdens de deling de controle mechanisme minder goed werkt?)

*Tumorogeen in naakte muis
*Onbeperkte levensduur
*Autonome groei ( permamente stimulus tot groei door signale van oncogenen)
*Gereduceerde vermogen tot differentieatie (DMSO)
*Geen Go-fase
*Afwijkende karyotype (afwijkende chromosoom patroon)
*Mutaties in oncogeen supressor genen
*Multidrug resistentie (ABC transporters, ATP afhankelik)

*morfologie : tumor cellen langwerpig
normale cellen rond.
*verlies van contact-inhibitie: normale cellen stoppen met delen als monolag vol is.
tumor cellen: nieuwe laag bovenop elkaar, multilagen van cellen "kris-kras"
*anchoor independent growth

1) onbeperkte levensduur
2)onbeperkt delen (telkomerase voegt stukje telomeer toe)
3)diff naar de progenitor cell ( beperkt aantal delingen)
4)Delen van stamcellen , geldt reniewal ( delen met behoud van stamcell character)
5)Stamcellen kunnen assymetrisch delen tot een stamcel progenitor cel.
6)Stamcellen kunnen symmetrisch delen (assymetrisch selfreniewal)
7) Multi lineage differentieatie

1) Embryonale stamcellen (4-5 dagen oude embryos)
*pluripotent = kunnen alle cellen in ons lichaam maken.
*tumorogeen in vivo
*genetische verschillend tussen verschillende patienten
2)adulte stamcellen
*multipotent: kunnen in meerdere lineages differentieren.
*betrokken bij weefsel regeneratie
*niet tumorogeen in vivo
*kunnen beperk in vitro gekweekt worden (intermediaire telomerase minder actief)
3) Induced pluripotent stem cel
4) Kanker stamcel

*hematopoietische stamcellen
*mesenchymale stamcellen
*neurale stamcellen

lymfatische B,C cellen, myeolide.

Bot pg,krakbeen pg, vet pg, spier pg.

*ESC onbeperkte levensduur
*ze zijn genetisch anders voor de patienten die ze willen gebruiken.
*ESC zijn tumorogen, dus eerst maar in vitro differentieren tot adulte stamcellen.
*samenwerking met andere cellen, trial and error.

De kern van patient inbrengen in embryonale stamcel>

-moeilijk aan te komen
-cel uit een patient (kans op al aanwezige mutatie)
MAAR geen risico op ontstaan van tumoren en adulte stamcellen blijken endogene herstelmechanismen te induceren.

a type of pluripotent stem cell artificially derived from a non-pluripotent cell, typically an adult somatic cell, by inducing a "forced" expression of specific genes.

*onbeperkte hoeveelheid
*kunnen differentieren naar alle celtypen
*geen immunologische responsen
*minder ethische problemen
*?
*ipsc lijken sterk op ESC
*homologe recombinatie werkt alleen goed met ESC
*inprinting fenomenen is moeilijk na te botsen
*gepersonalizeerd medicijn
*regeneratieve geneeskunde
*geen oplossing voor tumoren

De kern van patient inbrengen in embryonale stamcel>

-moeilijk aan te komen
-cel uit een patient (kans op al aanwezige mutatie)
MAAR geen risico op ontstaan van tumoren en adulte stamcellen blijken endogene herstelmechanismen te induceren.

a type of pluripotent stem cell artificially derived from a non-pluripotent cell, typically an adult somatic cell, by inducing a "forced" expression of specific genes.

*onbeperkte hoeveelheid
*kunnen differentieren naar alle celtypen
*geen immunologische responsen
*minder ethische problemen
*?
*ipsc lijken sterk op ESC
*homologe recombinatie werkt alleen goed met ESC
*inprinting fenomenen is moeilijk na te botsen
*gepersonalizeerd medicijn
*regeneratieve geneeskunde
*geen oplossing voor tumoren

* De uitgroei van tumoren vereist de permamente aanwezigheid van een pool van tumor-initierende cellen die veel eigenschappen gemeen hebben met adulte stamcellen.
*Kankerstamcellen kunnen differentieren tot niet tumor initierende cellen en kunnen als zodanig een heterogene tumor volledig recapituleren.
*Niet elke delende cel kan een kanker cel worden (alleen een stamcel).

*expressie van stamcellmarkers in tumoren.
*in vitroproliferatie assays (neurosphere,mammosphere)
*cell scheiding op basis van afstoten fluorescentie dye (multidrug resistentie)

*leukemische stamcellen:blood/beenmerg
*glioblastoma, groei in neurosphere
*kiemceltumoren (teratocarcinoma)

SC theorie verklaart metastasering ???

*anterior posterior (kop-staart)
*dorsaal-ventraal (rug-buik)
*medio lateraal (binnen-buiten)

Door de gradient door verschillende signaalstoffen.

oocyte - onbevruchte cel
zygote - bevruchte cel
morula - # delingen 1 celtype (klevingsdelingen)
blastula - 2 celtype + vloeistofholte
gastula - tenminste 3 celtypen ecto-,endo-,mesoderm

*ontwikkeling 1 dag
*grote embryo 0.5mm
*veel ORIs zodat die sneller kan repliceren
*celcyclus 0.5 uur
*veel ORIs korte S-fase
*geen transcriptie (translatie materneel DNA)
*grote embryo neemt niet toe alleen de aantal DNA neemt toe, de embryo wordt in stukken gedeeld.

Deze is bepaald door zwartekracht

door de deling bij SEP en grey crescent

1ste deling gaat van boven naar beneden ( door zwartekracht )
2de deling > boven-beneden loodrecht op de 1ste deling
3de deling horyzontaal > bovencellen (animale) en ondercellen(vegetatieve).

in de mid blastula fase. Aanzetten transcriptie > nieuwe weefsels maken.Dus geen klevingsdelingen meer.

Ectoderm bovenste laag ( de helft vd embryo)
Mesoderm een laag cellen tussen ecto en endoderm
Endoderm onderste laag

*Embryogrotte: 10 um
*Duur van de cylcus 20 dagen
*eigen transcriptie van DNA
*er zijn tight junctions, bevorderen eenrichting transport in de polaire cellen.
*placenta buiten de embryo

mbv Na gradient.

Process van tight junction vorming (zorgen voor celpolariteit) van marula naar vroege blastula.

Zygoot (meteen al eigen transcriptie) > morula > vroege blastula.

boven: inner cell mass.
beneden: holte + vloeistof
buiten: tropoectoderm.

apicale kant - microvilli, buitenkant

de binnenkant van de embryo.

*Na/glu co transporter
*glucose carrier
*Na/K ATPase

placenta

deze worden alle cellen van de embryo.

Each population of cells keeps its own character and the resulting animal is a mixture of tissues.

The first involves pronuclear injection into a single cell of the mouse embryo, where it will randomly integrate into the mouse genome. The other sort of transgenic mice is knockout mice.

Genomic imprinting is a genetic phenomenon by which certain genes are expressed in a parent-of-origin-specific manner.

een manier om dat te bereiken is door methylering van de promotor regio van de gen.

EGF2 komt vrij wanneer cel door verwonding kapot gaat, grijpt aan de naburige cel.

bone morphogenic protein ( botvorming, tegengaan neurogenese)

1.Groeifactoren
2.Groeifactor receptoren
3.Second messendgers
4.Nucleaire eiwitten

*SIS (PDGF-beta gen) /Simian sarcoma virus
-auto,para-,endocriene groeistimulatie
-geen mutatie in eiwit, wel mutatie in de regulerende sequentie - promotor.
*KFGF (kaposi FGF):FGF4
-c-onc geen v-onc
-mutatie regulerende seq > autocrien

1. EGF rec.
-kippe erythroblastoma virus > V-ErbB-getranceerde EGF receptor ( geen GF bindende sequencie, staat altijd aan) V oncogen dus.
2.ErbB2 orphaan receptor, wt overexpressie > borsttumoren.
3.V-fms ( felino myosarcoma)
-C-fms > CSF1 receptor
CSF1R: 5 extracellulaire immunoglobine domainen. mutatie in de 3de en 4de >> constitutief actief , bindt nog steeds CSF1.
-kortsluiting, autocriene groei.

Bindt Y-P op TK staard, daarna fosforyleert de TK de tyrosines op het substraat, hierdoor wordt deze actief.

phosphatidil inositol 3-kinase - breekt fosfolipiden

activeert Akt/PkB die remt apoptose

*het induceert aanmaak van PIP3, PTEN kan dit process remmen.
*het kan door PLC in DAG en IP3 gesplitst worden.
DAG>PkC>Raf
IP3>cytoplasma>[Ca2+]gaat omhoog.

SOS bevat G protein exchange factor activiteit en laadt RAS op.

PkC en Ras-GTP.

b+y subunits gaan uit elkaar van GDP-a subunit, wanneer er m.b.v GEF weer GTP wordt dan komen a,b en y subunit bij elkaar.

RNA tumor virus

* mutatie in c-protooncogen.

door de env gen sequentie, dus door de gen die codeert voor enveloop.

CDKI/INK en CDKi/CIP

CDKI/INK remt Cycl D / CDK4 en CDKI/CIP remt CYCLE/CDK2

Cycl D en CDK4

ESC kunnen naar alle celtypes differentieren en ASC zijn alleen maar multi potent (kan nageslacht maken van verschillende celtypen).